Als je hebt zakengedaan met een bedrijf dat wordt opgeheven, klinkt het misschien als een logische vervolgstap om de persoon achter het bedrijf aan te spreken. In sommige gevallen kan dit vrij gemakkelijk, bijvoorbeeld als je zaken hebt gedaan met een eenmanszaak. De eigenaar is en blijft dan in principe met zijn privévermogen aansprakelijk voor schulden van het bedrijf, ongeacht of het bedrijf actief is of niet. In de gevallen waarin jouw debiteur ‘rechtspersoonlijkheid’ heeft ?, ligt dit echter wat ingewikkelder. Als je debiteur een rechtspersoon is, betekent dit dat het bedrijf wordt gezien als een zelfstandige entiteit, vergelijkbaar met een natuurlijk persoon ?. Dit houdt in dat in principe enkel het bedrijf zelf verantwoordelijk is voor nakoming van overeenkomsten en dat je de (voormalig) bestuurder niet gemakkelijk kunt aanspreken. Maar het is niet compleet onmogelijk. In deze blog bespreken we de bestuurdersaansprakelijkheid bij een B.V., omdat dit de meest gebruikte ondernemingsvorm met rechtspersoonlijkheid is ?.

Intern of extern: een belangrijke nuance

Bij de vraag of je een bestuurder wel of niet kunt aanspreken, is van belang dat er een verschil is tussen twee vormen van aansprakelijkheid:

• • Interne bestuurdersaansprakelijkheid: dit is aansprakelijkheid van de bestuurder tegenover de rechtspersoon op grond van een ‘onbehoorlijke taakvervulling’. Deze vordering kan alleen worden ingesteld door de rechtspersoon zelf óf de curator (in geval van faillissement) ?;
  • Externe bestuurdersaansprakelijkheid: dit is aansprakelijkheid van de bestuurder tegenover de schuldeiser(s) op grond van een ‘onrechtmatige daad’.

Omdat jij als schuldeiser uitsluitend een beroep kunt doen op externe bestuurdersaansprakelijkheid, ligt de focus in deze blog daarop ?.

Redelijk handelend of roekeloos?

De wetgever heeft een belangrijk voordeel gekoppeld aan ondernemingen met rechtspersoonlijkheid: het voordeel van beperkte aansprakelijkheid van bestuurders. De gedachte van de wetgever is dat normale ondernemingsrisico’s genomen moeten kunnen worden zonder angst van de bestuurders voor persoonlijke aansprakelijkheid. Het zou echter te ver gaan als bestuurders geheel immuun worden. Als de bestuurder het echt te bont maakt, kan hij door een schuldeiser worden aangesproken op grond van een ‘onrechtmatige daad’. Hiervoor is nodig dat aan de bestuurder een persoonlijk ernstig verwijt kan worden gemaakt. Anders gezegd: een redelijk handelend bestuurder zou in dezelfde omstandigheden anders hebben gehandeld ?.

Of er een persoonlijk ernstig verwijt kan worden gemaakt, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. In twee situaties is hiervan in ieder geval sprake:

• • Als namens de rechtspersoon overeenkomsten zijn gesloten waarbij de bestuurder (op het moment van sluiten van de overeenkomst) wist of behoorde te weten dat de rechtspersoon deze overeenkomst niet kon nakomen ?.
  • De bestuurder heeft bewust bewerkstelligd dat de rechtspersoon zijn verplichtingen niet nakwam of heeft er actief voor gezorgd dat schuldeisers geen verhaal (meer) konden halen. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat enkel een bevriende schuldeiser of een zusteronderneming wordt uitbetaald ?.

Niet ieder gewaagd risico is een ernstig verwijt

Waar bestuurdersaansprakelijkheidszaken vaak op spaak lopen, is de bewijslast. Deze rust in principe op de schuldeiser. Die moet met concrete bewijzen komen waaruit blijkt dat aan de bestuurder een persoonlijk ernstig verwijt kan worden gemaakt. Als we het voorbeeld nemen van ‘van tevoren weten dat een overeenkomst niet kan worden nagekomen’, zie je direct hoe lastig dit in de praktijk te bewijzen is. Je kunt niet in iemands hoofd kijken en een bestuurder mag tot op zekere hoogte een risico nemen. Een iets te optimistische inschatting levert nog geen ernstig verwijt op ?. Het gaat dus al snel om de “extreme” gevallen waarbij bestuurdersaansprakelijkheid daadwerkelijk zal komen vast te staan. Denk aan een startup met een laag startkapitaal die direct een overeenkomst aangaat ter waarde van € 1.000.000 (en deze vervolgens niet kan nakomen) ?.

Twijfel je of jij de (voormalig) bestuurder persoonlijk aansprakelijk kunt stellen en hoe je dit vervolgens moet aanpakken? Of word jij als bestuurder aansprakelijk gesteld? Neem gerust contact op, wij kijken graag met je mee.