Wanprestatie, ook wel ‘tekortkoming in de nakoming’ genoemd: een harde term die erop neerkomt dat jouw wederpartij zijn afspraken uit de overeenkomst niet nakomt. Dat kan betekenen dat jouw wederpartij te laat levert, het verkeerd uitvoert of helemaal niet doet wat er is afgesproken. Je kunt natuurlijk beginnen met het vriendelijke verzoek om alsnog te doen wat er in de overeenkomst staat. Wordt daar niet op gereageerd, dan heb je gelukkig wat andere opties beschikbaar. Soms kun je zelfs meerdere opties in één situatie gebruiken.

Schadevergoeding: een doekje voor het bloeden

De eerste mogelijkheid die je hebt in het geval van wanprestatie, is het vorderen van vergoeding voor de schade die je hebt geleden omdat iemand de overeenkomst niet (correct) is nagekomen ?. Voor het vorderen van schadevergoeding is ten eerste vereist dat het niet-nakomen van de overeenkomst toerekenbaar is aan jouw wederpartij. Dit houdt in dat jouw wederpartij een verwijt te maken valt ?. Dit kan variëren van een simpele nalatigheid, zoals vergeten om een sticker met ‘breekbaar’ op een pakket te plakken waardoor de inhoud in duizend stukken aankomt, tot het botweg weigeren van de nakoming. Ten tweede moet er sprake zijn van ‘verzuim’ bij jouw wederpartij ?. Jouw wederpartij is in verzuim als je hem een schriftelijke aanmaning (ingebrekestelling) hebt gestuurd met hierin een redelijke termijn om de overeenkomst alsnog na te komen, maar hierop wordt geen actie ondernomen ?.

Opschorting: de pauzeknop indrukken

Een minder vergaande mogelijkheid is het opschortingsrecht. Dit houdt in dat jij zelf als het ware nog even wacht met nakomen van de overeenkomst, totdat jouw wederpartij de overeenkomst zoals afgesproken is nagekomen ?. Er zijn wel een aantal voorwaarden. Zo moet de verplichting die jouw wederpartij heeft, al opeisbaar zijn. Als is afgesproken dat pas wordt betaald na levering, dan kan de levering dus niet worden opgeschort als er niet wordt betaald ?. Als de niet-nakoming heel gering is, mag je ook geen gebruikmaken van de opschortingsbevoegdheid ?. Daarnaast kan opschorting alleen bij tegenover elkaar staande verplichtingen. Heb jij bijvoorbeeld afgesproken dat je een studieboek levert én bijles geeft, dan mag je de levering van het boek niet opschorten als enkel de bijles niet wordt betaald ?.

Ontbinding: als het écht niet meer werkt

Soms wil je liever van de overeenkomst af. Je kunt er dan voor kiezen om de overeenkomst te ontbinden. Dit kan door middel van een brief aan jouw wederpartij, of door de rechter. Ontbinding is ook mogelijk zonder dat de tekortkoming toerekenbaar is, tenzij de ernst van de tekortkoming de ontbinding niet rechtvaardigt ?. Als nakoming tijdelijk of blijvend onmogelijk is, kan de overeenkomst direct worden ontbonden. Denk aan de situatie dat er een ketting zou worden gemaakt van het as van je overleden huisdier, maar het as is zoekgeraakt. Is nakoming nog wel mogelijk, dan moet jouw wederpartij in verzuim zijn. Het verzuim werkt op dezelfde manier als hiervoor beschreven ?. Ontbinding zorgt ervoor dat allebei de partijen zich niet meer aan de overeenkomst hoeven te houden. Als bepaalde afspraken al zijn nagekomen, dan ontstaan er ‘ongedaanmakingsverplichtingen’. Zo moeten goederen of betalingen worden teruggegeven. Is dit niet mogelijk, omdat het bijvoorbeeld gaat om verrichte diensten? Dan moet er een ‘redelijke vergoeding’ voor deze diensten worden betaald.

Bijzondere bevoegdheden: misschien sta je nóg wat sterker

In enkele specifieke gevallen zijn er nog aanvullende mogelijkheden. Een voorbeeld is het ‘retentierecht’, op basis waarvan bijvoorbeeld een autodealer een auto onder zich mag houden zo lang er niet wordt betaald voor de reparatie. Wij praten je graag bij over bijzondere bevoegdheden in jouw specifieke geval.

Let op de kleine lettertjes

Wat hierboven is beschreven, geldt als partijen geen andere afspraken hebben gemaakt, bijvoorbeeld in de algemene voorwaarden. In de algemene voorwaarden kan bijvoorbeeld staan dat ontbinding niet mogelijk is of dat schadevergoeding beperkt is tot een bepaald bedrag. Laat ons gerust nagaan of dat in jouw situatie speelt. Ook kunnen we jóuw algemene voorwaarden in jouw voordeel aanpassen.

Twijfel je of jouw wederpartij wanprestatie pleegt? Of word jij juist zelf aangesproken omdat je volgens de ander tekort bent geschoten? Leg jouw zaak vrijblijvend voor aan onze juristen, wij zijn je graag van dienst.